Co to jest Ajurweda? Poznaj tajniki niezwykłej sztuki leczenia

Co to jest Ajurweda?

Ajurweda uważana jest za matkę medycyny. Jest to starohinduska sztuka leczenia - w dosłownym tłumaczeniu oznacza „wiedzę o życiu”. Wiedza ajurwedyjska powstała w Indiach ponad 5000 lat temu i wywodzi się ze starożytnej kultury wedyjskiej. Naukowcy badający historię medycyny na całym świecie zawsze odwoływali się do ajurwedy. Kiedy wiele innych tradycyjnych systemów medycznych zniknęło ze współczesnej praktyki medycznej - ajurweda przetrwała próbę czasu. Zasady wielu naturalnych systemów leczenia znanych obecnie na Zachodzie mają swoje korzenie właśnie w ajurwedzie. 

Ajurweda – co to znaczy

Ajurweda odnosi się do wszystkich aspektów życia - ciała, umysłu i ducha. Uznaje, że każdy z nas jest wyjątkowy. Ajurweda uczy, jak zapobiegać chorobom i zachować zdrowie, dzięki praktykom i procedurom dopasowanym do indywidualnego typu energetycznego każdego człowieka. Leczniczy aspekt ajurwedy jest spersonalizowany, ponieważ każda osoba ma swoje własne prakriti, czyli konstytucję psychofizyczną, pierwotną naturę, z jaką przychodzi na świat. 

Nauczy się robić ajurwedyjski masarz - krok po korku

Ajurweda jako klucz do zdrowia i równowagi

Aby dowiedzieć się co to jest ajurweda, warto dobrze zrozumieć czym jest zdrowie. Według ajurwedy zdrowie definiowane jest jako stan równowagi z samym sobą. W momencie narodzin prakriti człowieka jest w idealnej równowadze. W miarę upływu czasu, prakriti może zostać zaburzona przez wiele czynników takich jak niewłaściwa dieta, stres, kontuzje fizyczne, praca, trudne relacje z innymi. Brak równowagi odbija się na ciele fizycznym, czego efektem końcowym jest choroba. Ajurweda pozwala zrozumieć, jak stworzyć równowagę ciała, umysłu i ducha poprzez dietę, styl życia, stosowanie ziół i właściwy stan umysłu.

Czym są dosze w ajurwedzie?

Aby dobrze zrozumieć co to jest ajurweda, należy dowiedzieć się czym są dosze. Sa one energetycznymi siłami natury, które pomagają nam lepiej zrozumieć nas samych oraz otaczającą nas rzeczywistość. To połączenie naszych cech fizycznych, psychicznych i emocjonalnych. Istnieją trzy podstawowe dosze - Vata, Pitta i Kapha. Większość ludzi ma jedną lub dwie, które dominują. Zgodnie z filozofią ajurwedyjską cały kosmos jest wzajemnym oddziaływaniem energii pięciu żywiołów - przestrzeni, powietrza, ognia, wody i ziemi. Vata, Pitta i Kapha są kombinacjami tych pięciu elementów. W ciele fizycznym Vata jest subtelną energią ruchu, Pitta energią trawienia i metabolizmu, a Kapha energią tworzącą strukturę ciała. Dieta i styl życia odpowiedni dla indywidualnej konstytucji wzmacnia ciało, umysł i ducha.

Sprawdź jakim typem według ajurwedy jesteś? 

Typ ajurwedyjski Vata 

Vata jest energią ruchu i związana jest z powietrzem i przestrzenią. Kontroluje oddychanie, ruch mięśni i tkanek oraz pulsację serca. W równowadze Vata wzmacnia kreatywność i poszerza horyzonty myślowe. Brak równowagi - wywołuje strach i niepokój.

Osoba z przewagą Vata ma szczupłe, kruche ciało, o cienkich kościach, często z niedowagą. Vata jest obdarzona szybkością, elastycznością i kreatywnością. Zazwyczaj ma problemy z koncentracją. Typ Vata to czujni, niespokojni i bardzo aktywni ludzie, którzy chodzą, mówią i myślą szybko, ale też łatwo się męczą. Zwykle mają mniejszą siłę woli, pewności siebie i często czują się niestabilni i „oderwani od ziemi”. Niezrównoważony typ Vata może stać się zlękniony, nerwowy i niespokojny. Typy Vata zwykle szybko zarabiają pieniądze i szybko je wydają.

Vata mają zmienny apetyt i metabolizm. Lubią zimne, świeże potrawy, takie jak sałatki i surowe warzywa. Są bardziej podatni na choroby związane z żywiołem powietrza - takie jak rozedma płuc, zapalenie płuc i zapalenie stawów. Inne typowe zaburzenia Vata obejmują wzdęcia, tiki, drgania, bóle stawów, suchą skórę i włosy, zaburzenia nerwowe, problemy z prawidłowym ciśnieniem krwi i zaparcia. 

Dla typu Vata niewskazane są głośne dźwięki, wychładzanie się, ciągła stymulacja, cukier i alkohol. Aby zachować równowagę - Vata potrzebują określonej rutyny i więcej odpoczynku niż inne typy.  

Jak zrównoważyć doszę Vata

• Staraj się unikać zimnej, mrożonej żywności

• Jedz ciepłe potrawy w regularnych odstępach czasu

• Rozgrzewaj swoje ciało np. korzystając z sauny

• Dbaj o to, aby budzić się i chodzić spać o regularnej porze

• Dużo odpoczywaj

• Unikaj ekstremalnego zimna

• Staraj się nie brać sobie za dużo na głowę, mniej zadań to mniej stresu

Typ ajurwedyjski Pitta

Energia Pitta jest powiązana z ogniem i odpowiada za metabolizm, układ trawienny i hormonalny. Reguluje trawienie, odżywianie, metabolizm i temperaturę ciała. W równowadze Pitta wzmacnia zrozumienie i inteligencję. Z braku równowagi - budzi gniew, nienawiść i zazdrość.

Ludzie z energią Pitta mają mocną budowę ciała, z naturalną tendencją do budowania mięśni, dzięki czemu mają często atletyczny typ sylwetki. Pitta uważani są za inteligentnych i temperamentnych. Szybko się złoszczą i irytują, są niecierpliwi. Lubią rywalizować i dobrze odnajdują się w roli lidera. Osoby o dominującym typie Pitta mają sprawny metabolizm, dobre trawienie i silny apetyt. Lubią jeść gorące i pikantne potrawy. Ich sen jest mocny i regenerujący. 

Pitta mogą cierpieć na dolegliwości związane z żywiołem ognia, takie jak gorączka i choroby zapalne. Typowe objawy to wysypki skórne, pieczenie, owrzodzenie, stany zapalne lub podrażnienia, takie jak zapalenie spojówek, zapalenie jelita grubego lub ból gardła. 

Typ Pitta powinien unikać nadmiernej ekspozycji na słońce i upał. Powinien też uważać na kwaśne, słone i ostre potrawy oraz powstrzymać się od jedzenia mięsa, jajek, alkoholu i soli. Najlepszą dietą dla ludzi Pitta jest dieta wegetariańska lub wegańska.  

Jak zrównoważyć doszę Pitta

• Unikaj nadmiernego ciepła

• Ogranicz spożycie soli

• Jedz chłodzące, świeże, niepikantne potrawy

• Przejdź na dietę roślinną

• Zadbaj o swoją wątrobę

• Ćwiczenia fizyczne wykonuj podczas chłodniejszej części dnia

• Postaw na aktywności wodne, np. pływanie lub wodny aerobik

• Praktykuj medytację uważności, która pomoże Ci być bardziej świadomym własnych reakcji

Typ ajurwedyjski Kapha

Energia Kapha związana jest z ziemią i wodą. Kapha dostarcza wodę do wszystkich części ciała i układów. Nawilża stawy, skórę i utrzymuje odporność organizmu. W równowadze wyraża się jako miłość, spokój i przebaczenie. Brak równowagi prowadzi do nadmiernego przywiązania do rzeczy materialnych, chciwości i zazdrości.

Jaka jest Twoja osobowość według ajurwedy? Rozwiąż quiz.

Ludzie Kapha uważani są za silnych, solidnych i wytrzymałych. Są zazwyczaj spokojni, tolerancyjni i wybaczający. Przywiązują się do miejsc i rzeczy, są bardzo praktyczni i oszczędni. Kapha są dobrze zbudowani, mają mocne, często masywne i stabilne ciało. Przez wolny metabolizm mają też dużą tendencję do tycia. Gdy energia Kapha jest niezrównoważona - bardzo prawdopodobne są dolegliwości związane z żywiołem wody, takie jak grypa, przekrwienie zatok i inne choroby błon śluzowych. Powszechne są też nadwaga, cukrzyca, reumatyzm, zatrzymywanie się wody w organizmie i bóle głowy.

Kapha powinni unikać wszelkiego rodzaju produktów mlecznych i tłuszczów, zwłaszcza potraw smażonych! Im mniej oleju – tym lepiej. Typ Kapha właściwie nie potrzebuje pokarmów zwierzęcych, ale jeżeli się już zdecyduje – powinien przyrządzać je w piekarniku, a nie smażyć na patelni. Najlepsze będą dla Kapha posiłki z dużą ilością, gotowanych warzyw. 

Jak zrównoważyć doszę Kapha

• Staraj się być aktywnym fizycznie, np. wybierz spacer zamiast transportu

• Jedz lekkostrawne dania

• Unikaj mrożonych potraw i napojów

• Korzystaj z przypraw, przyspieszających metabolizm, takich jak chili, pieprz, imbir

• Staraj się częściej wychodzić poza strefę komfortu, codziennie stawiając sobie małe wyzwania

• Unikaj ciężkich, tłustych potraw i nabiału

• Staraj się nie ucinać drzemek w ciągu dnia

Co to jest ajurweda i czy ma ona wpływ na naszą urodę?

Warto zastosować się do zaleceń ajurwedy dotyczących dbania o zdrowie i urodę. Jednym z najważniejszych zabiegów ajurwedyjskich jest Shirodhara, czyli polewanie czoła ciepłym olejem. Leczy choroby ciała i ducha, relaksuje i odmładza. To dobra terapia dla wszystkich znerwicowanych ludzi: bardzo głęboko relaksuje, może mieć wręcz działanie transowe. Shirodhara bywa wręcz postrzegana jako boska technika odmładzająca cały organizm, a stosowana w procesie panchakarma, (głębokiego i wieloetapowego oczyszczania) ma na celu usunięcie źródła schorzenia.

W ajurwedzie istnieje powiedzenie: „Jesteś tym, jak trawisz”. 

Dobre trawienie to podstawa dobrego samopoczucia. Jeśli mamy z nim problem, nawet najlepszy posiłek nie przysłuży się naszemu zdrowiu. Dlatego w terapii ajurwedyjskiej dużą wagę przywiązuje się do tego, jak sprawuje się agni, czyli ogień trawienny. Spala on to, co trafi do naszego żołądka, i odpowiada za wchłanianie pokarmu. Jeśli więc chcemy zadbać o dobre samopoczucie, warto pamiętać o tych kilku prostych zasadach. 

Chcesz dowiedzieć się, jak powinna wyglądać Twoja doba w rytmie ajurwedy? Przeczytaj nasz artykuł.

A.Ł. 
fot. shutterstock