Metoda Feynmana i Pałac Pamięci. Zastosuj te sposoby, a skończy się chaos w głowie!

Rozruszaj głowę we wrześniu!

Wrzesień bywa ciężki – nie mamy ochoty ani motywacji, by znów siedzieć za biurkiem w pracy czy szkole. Mózg pragnie dopaminy – hormonu szczęścia – i motywacji, aby nam się chciało tak, jak nam się nie chce!

Potrzebuje jednak nie tylko rozrywki i wartościowego odpoczynku (snu, łagodnej muzyki i nowych bodźców na łonie natury – obserwowania motyli, dźwięku klangoru żurawi, czy smaku jagód), ale i ciężkiej pracy, do której został stworzony. Mózgowi trzeba stawiać zadania i wyzwania, by pozostał sprawny do późnej starości, bo działa jak mięsień – choć nim nie jest. Nieużywany, 
nietrenowany, nie będzie działał szybko, sprawnie i z mocą.

Rozruszaj swoją głowę – obiecuję, że będzie miło, smacznie i zabawnie!

Jak zapamiętywać trwale?

Nauka zna kilka supersposobów, dzięki którym ani wiek, ani chaos w myślach nie będą ci przeszkadzać:

Active recall

- aktywne przywoływanie. Po przeczytaniu kilku zdań tekstu zamknij go i – zadając sobie pytania na ten temat – odtwórz przeczytane informacje z pamięci.

Technika Feynmana to rozmowa z samym sobą

– nowo opanowany materiał spróbuj wytłumaczyć sobie w prosty, skrótowy sposób tak, jakbyś wyjaśniał go dziecku.

Metoda Loci, czyli Pałac Pamięci

– informacje, które przyswajasz, umieść w wyobraźni w dużym budynku. Każda salka powinna być inna, charakterystyczna, np. mieć nazwę, liczbę, przeznaczenie. Chcąc wydobyć z pamięci daną rzecz, zrób sobie spacer po tym budynku, zaglądając do pokoi.

Łańcuchowa metoda skojarzeń 

– zbierz informacje, które muszą być zapamiętane w określonej kolejności (np. daty) i stwórz w głowie historyjki, które połączą je w łańcuch na zasadzie przyczyny i skutku, podobieństw czy wymyślonych przez ciebie zależności. I przypominając sobie jedną rzecz, przywołasz w pamięci kolejne.

Metoda Pomodoro

- radzi podzielić naukę na bloki czasowe: uczysz się przez 30 minut, a potem robisz kilka minut przerwy, by umysł odpoczął. 

Zaciśnięte pięści

- działają jak drzwi do pokoiku w twojej głowie. Prawą zaciskaj, gdy się czegoś uczysz, a dużo lepiej wszystko zapamiętasz. Lewą ściśnij z całej siły, gdy chcesz sobie przypomnieć to, czego się nauczyłeś.

Żonglowanie

- to coś, co warto robić w przerwach w nauce. Pobudza obie półkule mózgu, ćwiczy koncentrację i refleks, zwiększa bystrość umysłu.

Rozgrzewka dla neuronów

By się lepiej myślało, kojarzyło i zapamiętywało. Możesz ćwiczyć z bliskimi, będziecie się razem świetnie bawić!

Łańcuch słów

Niech jedno z was napisze jakiś wyraz, a kolejna osoba musi zaproponować wyraz zaczynający się od ostatniej litery pierwszego, np. deska –> arbuz. Róbcie wiele rund z kolejnymi słowami.

Znikające przedmioty

Rozłóż przed sobą 5–10 różnych rzeczy. Patrz na nie przez minutę i postaraj się zapamiętać jak najwięcej. Potem niech ktoś zakryje je kocem. Wypisz lub wymień te, które zapamiętałeś. Potem zamieńcie się miejscami. Zróbcie co najmniej kilka rund.

Trening na umysłowej siłowni 

...dla rozwoju inteligencji, bystrości i reakcji!

• Regularnie rozwiązuj sudoku, krzyżówki i inne łamigłówki. To świetny sposób na relaks od pracy.

• Myj zęby, otwieraj drzwi czy sprzątaj lewą ręką (lub prawą, jeśli jesteś leworęczny).

• Skupiaj się i śledź podkasty, usłyszane w radiu informacje czy przeczytane teksty. Po zakończeniu spróbuj sobie i innym opowiedzieć ich sens i wnioski.

Pamięć krótkotrwałą – która pozwala zapamiętać i powtórzyć wiedzę – ćwicz we dwoje. Poproś partnera, by głośno powiedział krótki ciąg liczb, np. 3492. Twoim zadaniem jest podać ten ciąg od końca: 2943. Zwiększajcie ilość cyfr do sześciu.

Pamięć długotrwałą – która magazynuje informacje i ma nieograniczoną pojemność – trenować możesz sam albo z kimś bliskim.

Weź dwie kartki i dwa długopisy. Obydwoma rękami naraz na oddzielnych kartkach rysuj dwie różne figury geometryczne, np. lewą koło, prawą kwadrat – lub na jednej pisz alfabet, a na drugiej liczby od 1 do 100. Trenujcie i śmiejcie się!

Chwyć kamień w dłoń 

...by zdań egzamin, dostać podwyżkę albo nauczyć się projektowania!

Weź kryształ górski w rękę lub połóż go na biurku, jeśli czekasz na podwyżkę lub awans. Przez chwilę skupiaj się tylko na nim, w myślach napełniając go tym, co chcesz, by wzmacniał: sukces na teście czy przychylność (i hojność!) szefa.

• Kryształ górski oczyszcza też umysł z niepotrzebnych myśli, pomaga odwrócić uwagę od tego, co cię rozprasza. Wzmacnia analityczne myślenie.
• Kwarc dymny, jaspis i piryt poprawiają pamięć,
• Czarny turmalin wzmacnia logiczne myślenie,
• Fluoryt pomaga przyswoić wiedzę, myśleć logicznie i uporządkować myśli. To „kamień geniuszy” – zwiększa koncentrację i pewność siebie.
• Sodalit wzmacnia koncentrację. Jest „kamieniem nauki i prawdy” – usuwa chaos w głowie, uziemia i pomaga racjonalnie myśleć.

Czym poić mózg?

Wodą bogatą w minerały – ok. 1,5–2,5 l dziennie. Więcej wody potrzebujesz, gdy jest upał, trenujesz albo masz gorączkę.  Nie pij na siłę i za dużo naraz. Wystarczy szklanka wypita powoli co godzinę.

Czym go karmić?

Warzywami (szczególnie liściastymi), tłustymi rybami (łosoś, sardynki, śledzie, makrela), wartościowym białkiem (jaja, twaróg, jogurt, podroby), strączkami, owocami leśnymi i o dużej zawartości wody (arbuz, melon, borówki, żurawina, jagody, maliny, jeżyny). Jako dodatek oliwa z oliwek i orzechy włoskie!

Mózg lubi się spocić

Mózg kocha ruch – nie tylko rozwiązywanie łamigłówek, ale też wysiłek fizyczny. Ruch aerobowy, czyli szybki marsz, rower, bieganie czy pływanie, powinien zajmować do 3 godzin tygodniowo. Podnoszenie ciężarków (nawet tych kilogramowych) 
rozrusza mózg nawet już przy 15 minutach ćwiczeń 2 razy tygodniu.

Fot. Unsplash+

FAQ – Trening, odżywianie i sprawność mózgu

Dlaczego mózg potrzebuje ciągłych wyzwań i treningu?

• Zasada działania: Mózg działa analogicznie do mięśnia – nietrenowany przestaje pracować szybko, sprawnie i z pełną mocą.

• Potrzeba wyzwań: Poza odpoczynkiem na łonie natury (np. słuchaniem klangoru żurawi czy jedzeniem jagód) potrzebuje trudów oraz stawiania zadań, by zachować sprawność do późnej starości.

Jakie są najskuteczniejsze techniki na trwałe zapamiętywanie wiedzy?

• Active recall (aktywne przywoływanie): Zamknięcie tekstu po przeczytaniu kilku zdań i odtwarzanie informacji z pamięci poprzez zadawanie sobie pytań.

• Technika Feynmana: Tłumaczenie samemu sobie opanowanego materiału w prosty i skrótowy sposób, tak jak wyjaśniałoby się go dziecku.

• Pałac Pamięci (Metoda Loci): Umieszczanie informacji w wyobrażonych, charakterystycznych pokojach dużego budynku i spacerowanie po nich w celu przywołania danych.

• Łańcuchowa metoda skojarzeń: Tworzenie historii łączących zapamiętywane informacje (np. daty) w łańcuch przyczynowo-skutkowy.

• Metoda Pomodoro: Podział nauki na 30-minutowe bloki czasowe rozdzielone kilkuminutowymi przerwami na odpoczynek umysłu.

Jakie nieoczywiste nawyki wspomagają pracę półkul mózgowych i pamięć?

• Zaciskanie dłoni: Ściskanie prawej dłoni podczas przyswajania wiedzy ułatwia zapamiętywanie, a zaciśnięcie lewej z całej siły pomaga przywołać nauczony materiał.

• Żonglowanie: Wykonywane w przerwach od nauki pobudza obie półkule mózgu, ćwiczy refleks, koncentrację i bystrość.

• Używanie niedominującej ręki: Mycie zębów, otwieranie drzwi czy sprzątanie lewą ręką (lub prawą w przypadku osób leworęcznych) służy jako trening na umysłowej siłowni.

W jaki sposób trenować pamięć krótkotrwałą i długotrwałą?

• Proste gry towarzyskie: Układanie łańcucha słów na ostatnią literę poprzedniego wyrazu oraz zapamiętywanie przedmiotów ukrytych pod kocem rozgrzewają neurony.

• Pamięć krótkotrwała: Ćwiczenie we dwoje polegające na powtarzaniu od końca podanego głośno ciągu 4–6 cyfr.

• Pamięć długotrwała: Równoczesne rysowanie osobnych figur geometrycznych lub jednoczesne pisanie alfabetu i liczb obiema rękami na dwóch kartkach.

Jakie kamienie i minerały mogą wspomóc naukę i koncentrację?

• Kryształ górski: Oczyszcza umysł z rozpraszających myśli, wspiera analityczne myślenie i wzmacnia intencje sukcesu lub awansu.

• Fluoryt i Sodalit: Nazywane kamieniami geniuszu oraz nauki; pomagają uporządkować myśli, usuwają chaos w głowie i zwiększają pewność siebie.

• Czarny turmalin: Wzmacnia logiczne myślenie.

• Kwarc dymny, jaspis i piryt: Wpływają korzystnie na poprawę pamięci.

Jak prawidłowo nawadniać i odżywiać mózg?

• Nawadnianie: Picie 1,5–2,5 l wody bogatej w minerały dziennie (szklanka wypijana powoli co godzinę).

• Dieta dla umysłu: Spożywanie warzyw liściastych, tłustych ryb (łosoś, śledzie, makrela), wartościowego białka (jaja, twaróg), strączków, owoców leśnych (borówki, jagody, maliny) oraz dodatku oliwy z oliwek i orzechów włoskich.

Jaki wysiłek fizyczny stymuluje mózg do pracy?

• Trening aerobowy: Szybki marsz, jazda na rowerze, bieganie lub pływanie w wymiarze do 3 godzin tygodniowo.

• Trening siłowy: Podnoszenie lekkich ciężarków przez 15 minut dwa razy w tygodniu skutecznie aktywuje mózg.