Zetka idzie do astrologa. Pokolenie wychowane na smartfonach szuka życiowych odpowiedzi w symbolach na niebie

Kiedy 24-letnia Lena powiedziała matce...

...że nie przyjmie dobrze płatnej pracy w korporacji, w domu wybuchła awantura. Rekrutacja trwała trzy miesiące, pensja była świetna, a rodzice od tygodni powtarzali znajomym, że córka wreszcie będzie miała normalną przyszłość. Tymczasem Lena dzień przed podpisaniem umowy wycofała się bez słowa wyjaśnienia.

– Bo Saturn wszedł mi właśnie w dziesiąty dom i czuję, że to nie jest moja droga – powiedziała spokojnie. Matka spojrzała na nią, jakby córka właśnie oznajmiła, że wstępuje do klasztoru. Kilka dni później Lena siedziała już w kawiarni z przyjaciółmi. Rozmawiali o retrogradacji Merkurego, analizowali swoje kosmogramy i śmiali się, że Skorpionów lepiej teraz nie prowokować.

Dla nich to nie była dziwna fanaberia. Astrologia stała się naturalnym językiem opowiadania o emocjach, relacjach i życiowych decyzjach.

Astrologia wróciła w zupełnie nowej, młodej odsłonie

Przedstawiciele pokolenia Z analizują swoje kosmogramy w aplikacjach, rozmawiają o tym na TikToku, sprawdzają zgodność znaków zodiaku przed pierwszą randką, decydują się na zmianę pracy na podstawie wylosowanych kart tarota.

Generacja Z, czyli osoby urodzone w latach 1995-2008, dorastała w rzeczywistości ciągłych kryzysów. Najpierw światowy kryzys finansowy, potem pandemia, wojna za wschodnią granicą, lęk klimatyczny i nieustanne przebodźcowanie internetem. Wielu psychologów zwraca uwagę, że zetki funkcjonują dziś w permanentnym napięciu.

Psycholożka Jean M. Twenge, autorka książki „iGen”, napisała, że współczesne pokolenie młodych doświadcza wyższego poziomu lęku i samotności niż wcześniejsze generacje. Paradoksalnie nigdy wcześniej ludzie nie byli tak połączeni technologicznie i jednocześnie tak zagubieni emocjonalnie.

W takim świecie astrologia zaczyna pełnić funkcję czegoś więcej niż zabawy. Daje poczucie porządku. Pozwala uwierzyć, że nasze emocje, relacje i życiowe kryzysy mają głębszy sens, a życie układa się w jakiś wzór. A jaki jest pokoleniowy podpis astrologiczny tej generacji?

Dla większości zetek charakterystycznym tranzytem jest Pluton w Strzelcu. Astrologicznie symbolizuje to poszukiwanie prawdy, wolności, podróżowanie, ale też bunt wobec skostniałych instytucji i potrzebę ciągłego poszerzania horyzontów.

Randki pod znakiem zodiaku

Dla wielu młodych osób astrologia stała się sposobem opowiadania o sobie:

– Jestem Skorpionem, dlatego tak mocno wszystko przeżywam.
– Mam Księżyc w Rybach, więc łatwo chłonę emocje innych.
– Wenus w Koziorożcu sprawia, że długo nikomu nie ufam.

Jeszcze niedawno podobne wypowiedzi mogły wydawać się egzotyczne. Obecnie są częścią codziennych rozmów na uczelniach, w mediach społecznościowych i aplikacjach randkowych.

Popularność astrologii eksplodowała, szczególnie na TikToku. Hasztagi związane ze znakami zodiaku czy astrologią osiągają miliardy wyświetleń. Powstają profile analizujące relacje między znakami, tranzyty planet czy wpływ pełni Księżyca na emocje. Dla przedstawicieli generacji Z astrologia działa trochę jak psychologiczny test osobowości. Pomaga nazwać emocje, zrozumieć swoje reakcje i poczuć, że nie jest się dziwnym ze swoimi lękami czy nadwrażliwością.

Kilka miesięcy temu 21-letnia Maja z Krakowa umówiła się na randkę z chłopakiem poznanym przez aplikację. Rozmowa szła świetnie do momentu, kiedy on mimochodem wspomniał, że jest Bliźniakiem. Maja później śmiała się na TikToku, że „w głowie już zapaliła jej się czerwona lampka”. Jeszcze tego samego wieczora sprawdziła astrologiczną kompatybilność znaków, a następnego dnia wysłała swojej przyjaciółce screen jego kosmogramu z pytaniem: „Czy myślisz, że to ma sens?”.

Na TikToku i Instagramie użytkownicy analizują tzw. red flagi (w slangu social mediów to sygnały ostrzegawcze poszczególnych znaków zodiaku, toksyczne, denerwujące cechy charakteru i zachowania), porównują zgodność partnerów i tworzą memy o emocjonalnych cechach Baranów, Skorpionów czy Bliźniąt. W Stanach Zjednoczonych są aplikacje randkowe, które zaczęły nawet dodawać informacje astrologiczne do profili użytkowników.

– Astrologia daje złudzenie, że możemy szybciej odczytać drugiego człowieka – tłumaczy psycholog społeczny dr Bernie Hogan z University of Oxford. Jednocześnie eksperci ostrzegają, że zbyt dosłownie traktowana prowadzi do uproszczeń i etykietowania innych.

Gwiazdy wpływają na codzienne decyzje

Dla wielu przedstawicieli pokolenia Z astrologia stała się częścią relacji i podejmowania decyzji. Przyznają, że przed ważnymi decyzjami sprawdzają fazy Księżyca, retrogradację Merkurego albo robią rozkład tarota. Fakt, że astrologia coraz mocniej wpływa na codzienne decyzje młodych, pokazuje także raport EduBirdie z 2024 roku.

W badaniu przeprowadzonym wśród dwóch tysięcy Amerykanów 80 procent przedstawicieli pokolenia Z i millenialsów przyznało, że wierzy w astrologię, a 72 procent traktuje ją jako rodzaj życiowego drogowskazu. Dla wielu osób gwiazdy stały się ważnym punktem odniesienia w sprawach emocjonalnych, ale także zawodowych i finansowych.

Aż 63 procent badanych uważa, że astrologia pozytywnie wpływa na ich życie zawodowe. Co piąta osoba przyznaje, że korzystała z astrologicznych wskazówek przy zmianie pracy, zaś 41 procent sprawdza znaki zodiaku potencjalnych szefów lub współpracowników jeszcze przed przyjęciem oferty.

Astrologia coraz silniej wpływa również na relacje – 21 procent respondentów przyznało, że zakończyło kiedyś związek z powodu astrologicznego niedopasowania, a ponad jedna trzecia deklaruje, że nie umówiłaby się nawet na randkę z osobą uznaną za niekompatybilny znak zodiaku. Co piąty młody dorosły kieruje się astrologią przy podejmowaniu ważnych decyzji finansowych.

Kosmos zamiast terapii

Pokolenie Z rzadko interesuje prosty horoskop, oparty wyłącznie na znaku Słońca. Młodzi chcą czegoś bardziej indywidualnego. Dlatego ogromną popularnością cieszą się aplikacje astrologiczne jak Co-Star czy The Pattern. Użytkownik wpisuje dokładną datę, godzinę i miejsce urodzenia, a aplikacja tworzy szczegółowy kosmogram.

Co ciekawe, część tych aplikacji korzysta z języka przypominającego psychoterapię. Zamiast przepowiadać przyszłość, mówią o emocjach i rozwoju osobistym. Socjologowie zauważają, że młode pokolenie nie szuka w astrologii twardych przepowiedni. Bardziej interesuje je samopoznanie. Generalnie lepiej radzimy sobie z życiem, kiedy potrafimy nadać swoim doświadczeniom znaczenie.

Psychiatra Carl Gustav Jung uważał astrologię za symboliczną mapę ludzkiej psychiki. Nie traktował jej dosłownie, lecz fascynowało go, że pewne archetypy i symbole powtarzają się w różnych kulturach. To właśnie Jung stworzył pojęcie synchroniczności, czyli znaczących zbiegów okoliczności. Uważał, że człowiek czasem odnajduje sens nie poprzez logiczne wyjaśnienia, lecz symbole.

Psychologia nie potwierdza, że planety sterują naszym losem, ale wielu terapeutów zauważa, że astrologia bywa dla niektórych bezpiecznym językiem rozmowy o emocjach.

– Czasem łatwiej powiedzieć: mam trudny tranzyt Saturna niż przyznać wprost, że przechodzę kryzys – mówi amerykańska psychoterapeutka Jennifer Freed. – Dla wielu młodych osób astrologia staje się więc czymś pomiędzy duchowością, autoterapią a próbą uporządkowania własnego życia.

Sens w czasach chaosu

Jeszcze kilka lat temu wydawało się, że technologia i nauka całkowicie wyprą duchowe myślenie. Tymczasem dzieje się coś odwrotnego. Socjologowie mówią o powrocie potrzeby sensu. W świecie algorytmów, sztucznej inteligencji i ciągłego scrollowania coraz bardziej tęsknimy za czymś, co wykracza poza codzienność.

Profesor Nicholas Campion z University of Wales, jeden z najbardziej znanych badaczy współczesnej astrologii, zauważa, że przeżywa ona renesans, szczególnie w czasach społecznego chaosu i niepewności. – Kiedy świat staje się nieprzewidywalny, zaczynamy szukać wzorów i znaczeń – powiedział w jednym z wywiadów.

Chociaż naukowcy nie znaleźli dowodów na to, że układ planet wpływa bezpośrednio na charakter lub przyszłość człowieka, to psychologia zna zjawisko tzw. efektu Barnuma. Polega ono na tym, że uznajemy bardzo ogólne opisy osobowości za wyjątkowo trafne. Nawet sceptycy przyznają, że astrologia może pełnić ważną funkcję psychologiczną i społeczną, ponieważ pomaga rozmawiać o emocjach, daje poczucie wspólnoty, pozwala zatrzymać się i zastanowić nad własnym życiem.

Warto więc czasem spojrzeć w górę.

tekst: Ewa Stępień
fot: shutterstock