Bierzcie przykład z koguta, panowie! Na wiosnę o miłości pisze Dorota Sumińska

Nie wiem, dlaczego Dzień Zakochanych nie jest majowym świętem

Przecież to właśnie maj nastraja miłością nawet tę najzimniejszą Europę. Wszyscy czują, że nadszedł czas randkowania. A miłość to przecież też zazdrość. Każdy z nas choć raz w życiu był zazdrosny o obiekt swoich westchnień. Dobrze, gdy była to zazdrość bez pokrycia, ot takie malutkie zadrapanie duszy. Gorzej, gdy jest o co być zazdrosnym. Wówczas kolec w sercu boleśnie rani.

Przez wieki wmawiano nam, że tylko ludzie są zdolni do prawdziwej miłości. To taka sama bzdura jak ta, że zwierzęta nie czują bólu. Że kierują się wyłącznie instynktem, że są bezduszne i okrutne, co akurat szczególnie dobitnie dotyczy naszego gatunku. Gatunku, który do pewnego momentu niczym się spośród innych zwierząt nie wyróżniał.

Jak wszystkie inne społeczne istoty zamieszkujące tę planetę żył w grupach rodzinnych, które by przetrwać, musiały współpracować, a nie trwonić czas na awantury. No, ale nie posłuchaliśmy matki natury i zaczęliśmy podbijać świat innych gatunków ludzi oraz zwierząt. Tak, to my, homo sapiens, wytępiliśmy naszych braci neandertalczyków, malutkich ludzi z wyspy Flores, denisowian, czy homo naledi z Afryki. Myślę, że oni wszyscy, tak samo jak inne zwierzęta wraz z nami, zakochiwali się i bywali zazdrośni.

Kiedy homo sapiens opanował świat jako jedyny gatunek homo zaczął tworzyć kultury, w których ramy mieszczące sprawy miłosne bardzo się od siebie różniły. Jeśli się im przyjrzymy, zobaczymy, że wszystkie są żywcem „ściągnięte” od innych zwierząt społecznych.

Na pierwszym miejscu w całym świecie ssaków jest patriarchat

W różnych odsłonach. Oczywiście ta najgorsza dotyczy nas. Polega na odebraniu kobietom możliwości decydowania o sobie. Jeszcze nie tak dawno Europejki nie miały żadnych praw obywatelskich. Musiały walczyć o prawa wyborcze i wiele innych, związanych z samostanowieniem.

Wśród innych gatunków nie ma ani jednego przypadku takiej dyskryminacji samic. U patriarchalnych zwierząt chodzi tylko o to, by nie dopuścić do amorów z innymi samcami. A o to trzeba walczyć samemu. Wystarczy przyjrzeć się stadku kur biegających po podwórku. 

Kogut pilnuje swojego haremu, ale w niczym nie uchybia wybrankom. Wstępuje w niego lew wyłącznie wtedy, gdy na horyzoncie pojawia się rywal. Własną odwagą i walecznością udowadnia, że jest godzien zostać ojcem wszystkich piskląt. Nawet nie próbowałby gnębić kur tylko po to, by nie spojrzały na innego koguta. Co prawda, nie bierze udziału w wychowaniu kurcząt, ale gdy tylko znajdzie jakieś smakołyki, nie zjada ich sam, lecz głośno informuje kury o możliwości najedzenia się.

Jednak nawet wśród kogutów zdarzają się oszuści. Ci, gdy znajdą coś atrakcyjnego, cichutko oddalają się w innym kierunku i tam nawołują kury. Kiedy te pędzą z nadzieją na smakowe atrakcje, kogut szybko podąża w sobie znane miejsce i zjada wszystko, co znalazł.

Nie każdy patriarchat to wielożeństwo

Ale każdy ma na celu przejęcie życiowego steru przez samca i właśnie to cechuje ten panujący w naszym świecie. Do ludzkiego najbardziej podobny jest ten panujący w lwim stadle. Tu pan i władca żyje na koszt małżonek, a przejęcie władzy przez innego króla wiąże się z zamordowaniem potomstwa poprzednika. Na szczęście istnieje jeszcze matriarchat i równouprawnienie.

W Indiach i Chinach do dziś żyją plemiona, gdzie to kobiety decydują o losie społeczności. Bywają takie grupy, gdzie panuje wielomęstwo, i takie, gdzie kobieta może bez kłopotu wymienić męża na innego, jeśli poprzednik się nie sprawdzi. Jednak nigdzie mężczyźni nie są dyskryminowani w dostępie do wiedzy czy samodzielności. 

To samo dotyczy zwierząt, wśród których to właśnie samica decyduje. Żadna słonica nie nastawia swoich kuzynek przeciw samcom. I choć nie tęskni za ich obecnością w grupie rodzinnej, to jednak godzi się na romans okolicznościowy. Tu akurat jest to konieczne, bo rozkochany słoń jest naprawdę nieobliczalny i lepiej, by nie zachodził na kawkę.

Bawolice afrykańskie natomiast prowadzą całą grupę i są odpowiedzialne za dobrze wybrany cel wędrówki. Lecz w żaden sposób nie wiąże się to przecież z dyskryminacją samców. Bo zwierzęta wiedzą, że miłość to odpowiedzialność, a ludzie nie zawsze. I nie ma znaczenia, czy to miłość tylko do jednej istoty, czy dzielą ją na wiele innych.

Tekst: Dorota Sumińska, doktor weterynarii, prowadzi w radiu popularne programy o zwierzętach
Fot. Ozkan Gunner/unsplash