Ile prawdy jest w horoskopach? Nauka sprawdza, czy planety faktycznie sterują naszym losem

Jaki wpływ na na nas Księżyc?

Starożytni obserwowali rytmy przyrody i zauważyli, że pewne zjawiska na ziemi mają związek z ruchem ciał niebieskich. Najbardziej spektakularnym przykładem są pływy mórz i oceanów, gigantyczne masy wody unoszące się i opadające pod wpływem siły grawitacji Księżyca i Słońca. A skoro ludzki organizm w około 70 procentach składa się z wody, trudno nie zadać pytania: czy my także podlegamy kosmicznym wpływom?

Współczesna nauka coraz częściej przyznaje, że to pytanie nie jest wcale tak absurdalne, jak mogłoby się wydawać. Badania pokazują, że fazy Księżyca korelują z różnymi zjawiskami biologicznymi i psychologicznymi, chociażby z kobiecym cyklem. Lekarze już nawet nie są zdziwieni, że w czasie pełni wzrasta ryzyko krwotoków przy operacjach, a w nowiu spada.

Statystyki policyjne i szpitalne wskazują z kolei na większą liczbę wypadków, aktów agresji i nagłych przyjęć do szpitali psychiatrycznych właśnie w okresach pełni Księżyca. To tylko potwierdza, że jesteśmy integralną częścią Wszechświata.

Fale radiowe nie lubią kwadratur 

Pierwsze próby naukowego uchwycenia tych kosmicznych zależności podejmowano już w połowie XX wieku. W 1951 r.  amerykański inżynier John Nelson, zajmujący się łącznością, odkrył, że zakłócenia fal radiowych nie występują przypadkowo. 

Zauważył, że burze magnetyczne – główna przyczyna problemów z radiostacją – pojawiały się, gdy planety tworzyły względem siebie określone kąty. Co istotne, dokładnie te, które astrologia od wieków uznaje za trudne i konfliktowe. Mowa o kwadraturze oraz opozycji, czyli odległości kątowej 90 i 180 stopni. Gdy układ planet był harmonijny, to znaczy tworzyły one trygon 120 stopni lub sekstyl 60 stopni, jakość odbioru fal radiowych była doskonała.

Podobnym tropem poszedł biolog Frank Brown, badając tzw. zegary biologiczne. W swoich eksperymentach wykazał, że rośliny i zwierzęta reagują na zmiany w środowisku kosmicznym nawet wtedy, gdy są całkowicie odcięte od światła dziennego czy innych zewnętrznych bodźców.

Szczury trzymane w piwnicy, w całkowicie zaciemnionych klatkach, wykazywały większą aktywność, gdy Księżyc znajdował się pod horyzontem, niż gdy był nad nim. A odizolowane od morskich pływów ostrygi otwierały i zamykały muszle w rytmie zależnym od pozycji Słońca i Księżyca. Jakby natura miała własny, kosmiczny kompas.

Przełomowe badania Gauquelina

A jak się to ma do nas, ludzi? Cóż, zacznijmy od… początku. Współczesna medycyna jasno mówi: o rozpoczęciu akcji porodowej decyduje płód. To on wysyła sygnał hormonalny do organizmu matki, że jest gotów, by przyjść na świat. Ale czy ten moment wyznacza wyłącznie biologia?

Francuski statystyk i psycholog Michel Gauquelin zasugerował, że określony układ planet, charakterystyczny dla płodu jak odcisk palca, może działać jako subtelny impuls, który uruchamia kaskadę hormonalną, prowadzącą do porodu. Idąc tym tropem, wysunął tezę, że planety w horoskopie urodzeniowym mogą w pewien sposób odzwierciedlać układ genów noworodka. 

Geny – jako struktury molekularne – są podatne na działanie pól magnetycznych i elektromagnetycznych, więc nie jest wykluczone, że reagują również na zmiany w środowisku kosmicznym. Analizując tysiące horoskopów rodzinnych, Gauquelin odkrył statystycznie istotne podobieństwa między horoskopami rodziców i ich dzieci. Co ważne, tylko wtedy, gdy poród odbywał się naturalnie.

Odkrycie to nazwał dziedziczeniem planetarnym.

Ekstrawertycy są spod znaków powietrza i ognia

Astrologia przez lata była dla psychologii tematem kontrowersyjnym, jednak nie brakowało badaczy gotowych sprawdzić ją empirycznie. W 1977 r. astrolog Jeff Mayo i psycholog Hans J. Eysenck, twórca jednego z najbardziej znanych modeli osobowości, badali, czy introwersja i ekstrawersja korelują ze znakiem zodiaku.

Wyniki okazały się zaskakująco spójne z astrologiczną doktryną: osoby urodzone w tzw. znakach męskich (powietrznych i ognistych) częściej bywały ekstrawertykami, a te ze znaków żeńskich (ziemskich i wodnych) introwertykami. Co ciekawe, gdy wzięli pod uwagę tylko miesiąc urodzenia, wszelkie zależności statystyczne przestały występować.

Silny Mars patronuje sportowcom

Jeszcze ciekawsze rezultaty przyniosły badania Gauquelina nad wyborami zawodu. Analizując przez dekady tysiące dat urodzenia, wykazał on, że ludzie odnoszący sukcesy w konkretnych profesjach częściej rodzili się wtedy, gdy określone planety znajdowały się w tzw. aktywnych punktach horoskopu – na jednej z osi.

Sportowcom i wojskowym sprzyjał wyróżniony w ten sposób Mars, aktorom Jowisz, naukowcom i lekarzom Saturn, a pisarzom – Księżyc. Wydawało się, że każdy z tych zawodów miał swojego planetarnego patrona. Wniosek? Temperament i osobowość sprzyjające określonym ścieżkom kariery, mogą mieć związek z momentem narodzin.

U kobiet ważna jest Wenus, u mężczyzn ascendent

Również w Polsce, na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, po roku 2000 prowadzono badania nad związkiem temperamentu z indywidualnymi horoskopami. Analizowany był poziom emocjonalności, aktywności i towarzyskości uczniów liceum w zestawieniu z pozycjami planet oraz ascendentem, gdyż większość nastolatków znała lub była w stanie ustalić (szybkim telefonem do mamy) swoją godzinę urodzenia.

Okazało się, że niektóre zależności są wyraźniejsze po uwzględnieniu płci. U kobiet silniej zaznaczał się wpływ Wenus, planety emocji i relacji, natomiast u mężczyzn kluczową rolę odgrywał ascendent związany z autoprezentacją. Przykładowo najwyższe wyniki w skali towarzyskości otrzymali chłopcy z ascendentem w Bliźniętach, najniższe zaś w Byku.

Popularny znak zodiaku, czyli pozycja Słońca, również wykazywał związki z elementami temperamentu, choć przeciwnicy astrologii zwracają uwagę, że może to wynikać z autosugestii. W końcu większość z nas zna swój znak i przypisywane mu cechy i w samoopisie mniej lub bardziej świadomie się do nich dopasowuje. O efekcie tym nie może być jednak mowy w odniesieniu do Księżyca, ascendentu czy planet osobistych, bo mało kto zna ich położenie w swoim horoskopie.

Najważniejszy wniosek płynący z tych badań?

Astrologia ze względu na liczbę danych podlegających analizie może wymykać się statystyce, biorącej pod uwagę tylko jeden lub kilka z czynników, np. Słońce, Księżyc, ascendent itp., podczas gdy w jednym kosmogramie jest ich kilkadziesiąt.

Czytanie z gwiazd ma więc sens tylko wtedy, gdy dotyczy konkretnej osoby – z dokładną datą, godziną i miejscem urodzenia.
Czy zatem planety sterują naszym losem? Raczej nie w dosłownym znaczeniu. Ale coraz więcej wskazuje na to, że kosmos może być jednym z wielu subtelnych oddziaływań, które – obok genów, wychowania i doświadczeń – współtworzą naszą skomplikowaną osobowość.

Fot. shutterstock

FAQ: Nauka a astrologia

Czy nauka potwierdza wpływ Księżyca na człowieka?

Tak, nauka zauważa korelacje między fazami Księżyca a zjawiskami biologicznymi. Lekarze odnotowują np. zmiany w krzepliwości krwi (wyższe ryzyko krwotoków podczas pełni), a statystyki policyjne wskazują na wzrost agresji i liczby wypadków w określonych fazach lunacji.

Czym różni się popularny znak zodiaku od horoskopu urodzeniowego?

Popularny znak zodiaku to jedynie pozycja Słońca w momencie narodzin. Pełny horoskop (kosmogram) uwzględnia dziesiątki innych danych, takich jak położenie Księżyca, ascendentu oraz planet osobistych, co czyni go znacznie bardziej precyzyjnym narzędziem analizy osobowości.

Co o astrologii mówią badania statystyczne?

Badania nad temperamentem wykazały, że niektóre cechy, jak towarzyskość, korelują z konkretnymi elementami horoskopu (np. ascendentem w Bliźniętach). Co istotne, wpływ ten jest widoczny nawet u osób, które nie znają swojej mapy nieba, co wyklucza efekt autosugestii.