Śmierć szybka jak światło

Wybuch w okolicach rzeki Podkamienna Tunguzka w 1908 roku miał siłę 10-15 megaton, a więc moc najsilniejszych, współczesnych bomb termojądrowych. Powalił 200 tys. hektarów lasu, eksplozję słyszano z odległości tysiąca kilometrów. Co to u licha było? Uczeni orzekli jednogłośnie, że w rosyjską tajgę uderzył po prostu fragment komety. Wielka, ważąca 100 tysięcy ton góra, która z prędkością tysięcy kilometrów na godzinę, otoczona ognistą kulą, runęła na Ziemię. Był tylko jeden problem. Żaden z ówczesnych astronomów nie dostrzegł takiego obiektu na niebie. Co gorsza, wysłana w rejon katastrofy tunguskiej, w 1927 roku, ekspedycja nie znalazła ani kawałeczka kosmicznej skały. A przekopali epicentrum wybuchu aż na głębokość 36 metrów! Świat nauki poradził sobie z tym problemem, twierdząc, że olbrzymi obiekt eksplodował nad ziemią, rozpadając się na miliony kawałków. Czy jednak w takiej sytuacji członkowie ekspedycji badawczej nie znaleźliby choćby jednego z tych okruchów?

Wypuszczone w niebo skoncentrowane promienie cząstek o ogromnej energii strąciłyby nawet 10 tys. wrogich samolotów w odległości 250 mil i zabiłyby miliony żołnierzy – w roku 1934 opowiadał o swoim wynalazku Nikola Tesla w wywiadzie dla „New York Timesa”. I wyjaśnił, że nową broń, którą dziennikarze od razu nazwali promieniem śmierci, stworzył po to, żeby zapewnić Ameryce i światu pokój (rok wcześniej w Niemczech do władzy doszedł Adolf Hitler), bo jest tak potężna, że prowadzenie wszelkich wojen okaże się niemożliwe. Co na to opinia publiczna? Generalnie nikt nie zwrócił na jego słowa uwagi. Już od dość dawna Tesla przestał być celebrytą podziwianym przez tłumy. Uważano go raczej za czarownika, szarlatana, szalonego naukowca niż rzetelnego badacza. Sponsorzy powycofywali się z finansowania jego projektów, tłum miał innych idoli, np. Thomasa Edisona czy Guglielma Marconiego. Słowa niedocenionego geniusza, na którego nikt już właściwie nie zwracał uwagi, poważ- nie traktowała jedynie, co wiemy z odtajnionych w 1989 roku dokumentów, jedna rządowa instytucja. Było nią FBI – Federalne Biuro Śledcze – którego agenci śledzili Teslę. Pytanie tylko, czy podupadłego, sta- rzejącego się oraz popadającego w za- pomnienie uczonego nie obserwował ktoś jeszcze?

Na początku, niedługo po przybyciu w 1884 roku (jako emigrant) do USA z Cesarstwa Austro-Węgierskiego (z rejonu obecnej Serbii), Nikola Tesla święcił triumfy. Najpierw zatrudnił się u wynalazcy żarówki Thomasa Edisona, któremu marzył się ogólnokrajowy system przesyłu prądu. Edison chciał, by jego świecące kule czerpały moc z sieci energetycznej opasującej Stany Zjednoczone. Niestety, jego prądnice na prąd często się psuły i miały zasięg najwyżej 1,5 kilometra. „Rozwiąż mi ten problem, a dam ci 50 tys. dolarów premii” – powiedział Edison do Tesli. I Tesla problem rozwiązał. W kilka miesięcy zbudował prądnicę prądu przemiennego pozwalającą przesyłać kablami elek- tryczność na niemal dowolne odległości. „Żartowałem z tą premią” – taka była reakcja Edisona. „Po prostu nie rozumiesz amerykańskiego poczucia humoru”. Wtedy Tesla po raz pierwszy poczuł się oszukany przez kogoś, kto był dotąd dla niego autorytetem. I nie ostatni, jak się wkrótce okazało. Na razie jednak poszukał majętnego inwestora, który sfinansowałby wdrożenie jego wynalazku. Znalazł go w osobie niejakiego George’a Westinghouse’a, który wyłożył pieniądze. I nie pożałował. Już w 1893 roku cały obszar wystawy światowej (EXPO) w Chicago rozświetliła elektryczność dostarczona dzięki prądnicom prądu przemiennego Tesli. Thomas Edison szalał z wściekłości, oskarżał swojego byłego pracownika o szarlatanerię, ale było za późno. Wynalazek Tesli się przyjął i – w sensie dosłownym – opasuje dziś całą Ziemię. Westinghouse obiecał mu za to złote góry. A serbski uczony dalej prowadził swoje niekonwencjonalne badania. I znowu odniósł sukces. Tym razem zainteresował się przesyłaniem informacji za pomocą fal radiowych. Do tamtej pory było to niemożliwe, inżynierowie nie potrafili ich okiełznać i wykorzystać, informacje przesyłano więc na odległość „po kablu”, za pomocą telegrafu. Nikola jednak wymyślił coś, co stanowiło przełom – iskiernik. Proste urządzenie pozwoliło mu skonstruować pierwszego w historii świata drona – małą łódź sterowaną falami radiowymi.

Tesla opatentował swój wynalazek i znów zajął się czym innym. Najpierw wymyślił elektryczny silnik indukcyjny (wykorzystywany do dziś we wszystkich urządzeniach elektrycznych), a potem wpadł na pomysł produkcji bardzo taniej (lub wręcz darmowej) energii elektrycznej i jej przesyłania na odległość 200-250 mil bezprzewodowo. Sieć specjalnych wież rozmieszczonych w kilkuset miejscach na Ziemi zapewniłaby dostęp do elektryczności wszystkim mieszkańcom naszej planety. W tamtym czasie Tesla był powszechnie podziwiany. Ale już zaczynano przebąkiwać o jego szaleństwie. Wygadywał przecież niestworzone rzeczy – twierdził, że za sto lat ludzie będą mieli systemy pozwalające regulować pogodę, energetyczne wiązki promieni o sile zdolnej do stopienia metalu, technikę medyczną pozwalającą leczyć dzieci w łonie matki czy… bezprzewodowe aparaty telefoniczne zdolne np. do nagrywania filmów i robienia zdjęć, a potem przesyłania ich na odległość. Fantazje w czystej postaci!

Pewnie dlatego szczęśliwa karta zaczęła się odwracać. Najpierw Westinghouse, tłumacząc się krachem finansowym, „wykolegował” Teslę z płacenia mu tantiem za wynalezienie prądnicy prądu przemiennego. Serb znalazł jednak innego sponsora, jeszcze bogatszego. Był nim J.P. Morgan jr., magnat finansowy, od którego pieniądze pożyczał nawet rząd USA. Dał Tesli 150 tys. dolarów na budowę pierwszej wieży, która miała stanąć w laboratorium na Coney Island. Tesla jednak – obawiając się, że i on weźmie go za fantastę – powiedział Morganowi, że chce zbudować wielki nadajnik sygnału radiowego. A tymczasem jego marzenia sięgały dużo dalej – planował stworzyć pierwszą wieżę do bezprzewodowego przesyłania prądu. I wtedy, w 1908 roku, na Teslę spadł następny cios, z którego już nigdy się nie podniósł. Guglielmo Marconi bezprawnie skorzystał z jego patentu, budując urządzenie, którym udało mu się przesłać sygnał radiowy przez Atlantyk. Świat osłupiał ze zdumienia i natychmiast zapomniał o prawdziwym twórcy planów (i technologii) tego urządzenia, to Marconiego uznając za wynalazcę radia. Doszło do tego, że Teslę pozbawiono nawet patentu! Błąd ten został naprawiony dopiero w roku 1943, kiedy sam Marconi przyznał się do podparcia się wynalazkiem Nikoli, ale wtedy już mało kto zwrócił na to uwagę, bo Tesla nie żył wówczas od pół roku.

Najgorsze jednak, że J.P. Morgan jr. – uznając, że wyścig po wynalezienie radia został przez Teslę przegrany – wstrzymał finansowanie laboratorium na Coney Island. Od tej pory Nikola stopniowo popadał w zapomnienie i nędzę. Nikt już nie chciał słuchać jego fantastycznych bajań o wynalazkach, które odmienią świat. Nieopłacani pracownicy zaczęli się wykruszać, a wielka wieża (57 metrów wysokości, 21 metrów w najszerszym miejscu) na Coney Island stawała się bezużyteczna. Czy wtedy Tesla spróbował wykorzystać ją w inny sposób, by znowu przyciągnąć do siebie uwagę opinii publicznej (i sponsorów)? Wiele wskazuje na to, że uświadomił sobie, jaki potencjał ma możliwość przenoszenia z prędkością światła ogromnych energii (szacowanych przez niego na 100 000 000 000 000 000 dżuli, co można przeliczyć na siłę wybuchu 10 milionów ton trotylu) na dużą odległość. I zaczął mówić o superbroni. Zanim jednak ją zareklamował, postanowił ją przetestować, celując w niezamieszkane rejony Arktyki. Tyle że nie trafił w biegun północny, lecz w położoną nieco dalej tajgę. Jeśli pokusimy się o połączenie dwóch punktów na mapie – miejsca, gdzie stało laboratorium w Coney Island i punktu upadku meteorytu tunguskiego – otrzymamy prostą jak strzała linię przechodzącą przez biegun północny.

Ile jest w tej legendzie prawdy? Krytycy twierdzą, że gdyby Tesla wynalazł najpotężniejszą na świecie broń, już dawno ktoś by ją skopiował. Ale… może to się właśnie dzieje? Przecież wiele szalonych proroctw geniusza z Serbii zostało wcielonych w życie dopiero niedawno. Operacje w łonie matki są wykonywane od niespełna 40 lat. Telefony komórkowe istnieją od około 30 lat. Broń laserowa została wprowadzona do uzbrojenia dopiero w ubiegłym roku, a tajemnicze, finansowane przez amerykańską armię urządzenie do badania zorzy polarnej (system HAARP, czyli High Frequency Active Auroral Research Program) pozostaje ponoć na razie w fazie rozruchu. Ale wcale nie służy oglądaniu zorzy, lecz (jak zapewniają zwolennicy teorii spiskowych) wywoływaniu trzęsień ziemi i globalnej kontroli pogody. Może więc ktoś gdzieś na świecie kończy właśnie prace nad „promieniem śmierci”? Z odtajnionych archiwów FBI dowiadujemy się przecież, że część – i to prawdopodobnie najważniejsza – zapisków Nikoli Tesli zaginęła. Bo kiedy agenci federalni wpadli do hotelowego pokoju, w którym zmarł serbski geniusz, zastali otwarty i opróżniony sejf. Kto go oczyścił? Czy byli to mordercy Tesli (oficjalnie uzna- no, że zmarł na niewydolność krążenia)? A jeśli tak, to kim oni byli? Agentami hitlerowskich Niemiec? Sowieckiej Rosji? A może jeszcze kimś innym? Sprawa do dziś pozostaje zagadką. Choć nie do końca… W ubiegłym roku trzech specjalistów z różnych dziedzin: Aron Koscho (konstruktor), Cameron Prince (historyk) i Jack Murphy (były żołnierz) połączyło siły i spróbowało odbudować wieżę Tesli emitującą „promień śmierci” (inicjatywie patronowało Discovery Channel). Mimo braku kluczowych stron z notatek wielkiego wynalazcy udało im się stworzyć maszynę zdolną do zestrzeliwania poruszających się w powietrzu dronów.

Krzysztof Kwiatkowski  

fot.: east news, SHUTTERSTOCK