Co demaskuje toksycznego człowieka? Zazdrość i wpędzanie w poczucie winy
Karzą milczeniem, wbijają szpilę pod płaszczykiem komplementu, gotują się z zazdrości, wzbudzają poczucie winy... Zdrowe reakcje, ochrona granic czy interesów oraz zwyczajne sytuacje natychmiast ich demaskują, gdy zachowują się gwałtownie, głośno, czasem stosując metodę focha i milczenia lub pozornego ignorowania cię. To ich sposób na wyrażenie sprzeciwu na ich wizję świata.
Bez względu na to, co robisz, takie reakcje mogą cię spotykać, bo zawsze znajdzie się ktoś, komu twoje stawianie granic nie będzie się podobać, a twój styl życia będzie kłuł w ego i kompleksy. Takie sytuacje nie są łatwe, ale pokażą ci, które relacje warto pielęgnować, a z których lepiej zrezygnować.
Jak rozpoznać, że masz do czynienia z toksyczną osobą
1. Nie może znieść, gdy umiesz robić coś, czego ona nie potrafi
Może masz łatwość zawierania znajomości i utrzymywania relacji z innymi, dobrze odnajdujesz się w każdym towarzystwie. Twój znajomy w tym czasie skręca się z zazdrości, bo też chciałby mieć taką swobodę. Przez jego nieśmiałość i zahamowania jednak nie jest to możliwe. Nie zrobił nic, by wypracować sobie sposób na kontakty towarzyskie mimo tej nieśmiałości.
2. Nienawidzi, gdy bierzesz życie we własne ręce...
– samodzielnie wybierasz kierunek studiów, partnera czy styl życia. Ciągle ci to wypomina
i robi przytyki przy byle okazji, czując, że traci nad tobą kontrolę. Nie poddawaj się takiej presji, bo jedyne ambicje, jakie powinieneś spełniać, to swoje własne.
3. ...i gdy masz rzeczy, których ona nie ma
Kłuć ją może w oczy twoja smukła sylwetka, wystrzałowa sukienka, o nowym samochodzie nie mówiąc. Tobie może nic nie mówić, ale do innych będzie nadawać, że pewnie jesteś bulimiczką, kiecka jest sprzed trzech sezonów, a na auto pewnie wzięłaś kredyt na 20 lat.
4. Jest zła, gdy nie dajesz się nabrać na jej manipulację
Szef straszy cię, że jest dziesięciu na twoje miejsce, by usprawiedliwić brak zgody na podwyżkę. Ty odpowiadasz, że być może faktycznie tak jest i pytasz, czy nie jest to akurat dobry czas na zmiany. Ty masz bowiem propozycje od czterech jego konkurentów i zastanawiasz się nad przyjęciem jednej z nich. Toksyczny szef się zagotuje!
5. Karze cię milczeniem
Do sytuacji takiej dochodzi, gdy na skutek twojego zachowania (patrz np. poprzednie punkty) przestaje się do ciebie odzywać lub odzywa się zdawkowo. Przybiera rolę skrzywdzonej ofiary i daje do zrozumienia, że jest zła. Może objawić się to rozjuszeniem – nic nie mówi, ale kipi złością. Kolejny sposób to „królowa lodu” – chłód, obojętność w zachowaniu. Inny trik to pogarda – bez słowa patrzy na ciebie z wściekłą, ale i dumną miną.
Tylko po co ten cały teatrzyk? Cele toksycznych ludzi
Stawiają siebie w roli ofiary, obarczą poczuciem winy
Poruszasz niewygodne dla niej tematy lub podejmujesz nie takie decyzje co do własnego życia, jakich ona oczekuje. Chce cię ukarać za zrobienie jej tym samym „krzywdy”, żebyś ty też poczuła się tak źle, a przede wszystkim czuła się winna, bo wtedy być może zmienisz zdanie i ugniesz się, byle tylko znów było ok.
Każą Ci zaprzeczać Twoim własnym potrzebom
Chce, byś zrezygnowała z siebie i swoich potrzeb, bo to przecież jej potrzeby są jedynymi, które się liczą!
Masz się zmienić i dostosować, bo póki tego nie zrobisz, nie będzie się do ciebie odzywała. Jest to bierna agresja i forma nacisku, która ma skłonić cię do zmiany zdania.
Manipulant chce mieć kontrolę
Chce odzyskać kontrolę i wymusić na tobie uległość, by w ten sposób przywrócić stary porządek, w którym nie miałaś granic, więc ona rządziła. To oznaka braku aprobaty dla twoich samodzielnych decyzji i postawienia granic.
Co musisz wiedzieć, jeśli masz do czynienia z toksykiem
Taka osoba sama jest odpowiedzialna za swoje emocje i reakcje na twoje wypowiedzi czy wybory. Nie masz wpływu na to, jak ktoś radzi sobie ze złością, rozczarowaniem czy smutkiem. Trudne emocje powstają czasem w zetknięciu z negatywnymi informacjami. I emocje te są zarazem informacją dla tego, kto je odczuwa, że jest coś, co sam musi przepracować, skoro jego reakcja jest tak gwałtowna i radykalna.
W zdrowej relacji jest przestrzeń na to co moje, na to, co twoje i oba te światy mogą istnieć obok siebie, w pewnych obszarach przeplatając się, ale bez prób wywierania nacisku.
Rozpoznałaś toksyczną osobę. Co dalej?
Jak reagować na milczenie?
Nie próbuj na siłę naprawić sytuacji, nie przepraszaj. Brak twojej uległości może skutkować tym, że toksyczna osoba nie będzie się odzywać przez długi czas. No ale musisz zastanowić się, kim jesteś w takiej relacji, skoro nie możesz być sobą? Otóż narzędziem do realizacji jej planów i podtrzymywania jej dobrego samopoczucia.
Jeśli więc w relacji nie możesz być sobą, nie masz swobody samodzielności i decydowania o sobie, to zadaj sobie pytanie, czy taką relację naprawdę warto kontynuować. Ogranicz komunikację do podstawowych informacji, nie wylewaj złości i żalu.
Stosując tę technikę, przesuwasz granicę w waszej relacji tam, gdzie ona od początku powinna być. Dodatkowo wysyłasz informację, że manipulacja już na ciebie nie działa, a twoje potrzeby są dla ciebie najważniejsze. Jeśli ulegniesz, po załagodzeniu tej sytuacji spodziewaj się, że ten mechanizm manipulacji będzie znów stosowany przez tę osobę w innej sytuacji.
Jak poradzić sobie ze swoimi emocjami w takiej sytuacji?
Zajmij czymś umysł – idź na spacer, siłownię, obejrzyj coś ciekawego, poczytaj książkę, przeczekaj tę sytuację, robiąc coś, co cię odpręży i usunie złość, żal, strach. Gdy emocje w tobie będą opadać, ta druga osoba też szybciej się uspokoi.
Twoje stanowcze działanie to szansa na uratowanie waszej relacji. Jeśli jest co ratować, twoja stanowczość będzie kluczowa dla ustalenia nowych zasad i sposobu porozumiewania się. Jeśli nic się nie zmieni, być może trzeba będzie się rozstać...
fot: Nicoleta Ionescu/shutterstock
