Dziaders w akcji. Świat się zmienia, a niektórzy faceci za tym nie nadążają

reklama

Marzena Czuba, "Wróżka": Kto to jest dla ciebie dziaders? Pytam, bo niektórzy uważają, że chodzi o starsze osoby.

Joanna Sławińska: Nie! Dziaders nie musi mieć siwej brody. Może mieć 30 lat i Instagrama, a myśleć i zachowywać się jak skostniały, protekcjonalny i lepiej wiedzący osobnik. Szczególnie na temat roli kobiet. Traktuje je jak kogoś z podrzędnej ligi, bo dziaders to po prostu patriarchalny dziad.

Ma wpojone, że świat powinien wyglądać tak: mężczyzna zdobywa, odkrywa, robi mądre rzeczy, a kobieta siedzi w domu, opiekuje się dziećmi. Nie dla niej nauka czy kariera, bo jest głupiutka. Czyli jest niżej, ma mniej praw, mniej miejsca się jej należy. Kiedy rozmawiam z mężczyznami, to różnie to ich dziaderstwo wygląda. Czasem jest bardzo schowane, a czasem widzisz to po 20 sekundach.

W pierwszym przypadku wychodzi dopiero przy bliższym poznaniu i myślisz: „O Jezu, on tak naprawdę myśli?!”. Oczy ci się szeroko otwierają. Ale dlaczego chcesz o nich rozmawiać? Jesteśmy świadomymi kobietami, wiemy, że nie jesteśmy głupiutkie i nasze szczęście nie zależy od tego, czy jakiś facet pochwali naszą zupę. To po co?

Bo mnie bardzo denerwują!!!

Co cię obchodzi, co tacy ludzie myślą o kobietach?

Często są to osobnicy na tzw. stanowiskach, politycy, dziennikarze, reżyserzy... Mają realny wpływ na wiele rzeczy w społeczeństwie. Są także w naszych rodzinach, więc wpływają na to, jak wyglądają w nich relacje.

To mnie poruszało tak do czterdziestki. Wtedy jechałam na złości w moim życiu. Miałam jej bardzo dużo za złe traktowanie kobiet w mojej rodzinie, w otoczeniu, w ogóle. Byłam taka wojująca. Tak nie powinno być! Bardziej mi wtedy chodziło o przemoc, ale przemoc i patriarchat często są połączone.

Dzisiaj nadal uważam, że nie wolno pewnych rzeczy robić. Tylko już nie walczę z kimś, zmieniam coś w sobie. Po prostu już mnie to nie rusza, że ktoś ma takie poglądy. Ja żyję swoim życiem, nie muszę nikomu niczego udowadniać. Mam gdzieś, szczerze mówiąc, co dziaders myśli. Teraz pracuję z kobietami nad tym, żeby odnalazły moc w sobie, żeby dziaderstwu, odbieraniu kobietom praw, przestrzeni w społeczeństwie powiedzieć „nie!”. Żeby nie dawać się wciągać w różne wojenki. Bo jeśli we mnie jest ta silna kobieta, to mnie to nie rusza.

Spotykasz się z przyjaciółmi. Jest miło. A partner twojej przyjaciółki mówi, że on marzy o kobiecie, którą uszczęśliwi obsługiwanie mężczyzny. Jak tu nie pójść z nim na wojenkę?

Jeśli on o tym marzy, to dlaczego mamy mu zabraniać? No powiedz, ma prawo marzyć o takiej kobiecie?

Ma...

No właśnie, co nam do tego? Musimy rozdzielić dwie rzeczy. Pierwsza to niezgoda na obraźliwe opinie, seksistowskie zachowania, zagarnianie przestrzeni. Tak, to powinno być piętnowane, szczególnie u ludzi będących u władzy. Opinie niektórych polityków na temat kobiet są niedopuszczalne. Ale z drugiej strony, mamy facetów marzących o żonach, które im usługują ze szczerym uśmiechem na twarzy. Może on znajdzie taką?

A może, jeśli marzysz, żeby ktoś ci usługiwał, to nie dajesz tej osobie równego prawa do kariery w innej dziedzinie niż obsługa faceta?

Może... Wciąż mnie zastanawia, dlaczego cię ta sytuacja aż tak porusza.

kim jest dziaders — Dziaders nie musi mieć siwej brody. Może mieć 30 lat i Instagrama. Fot. shutterstock

Bo moja przyjaciółka, o której wspomniałam, jest niezależną bizneswomen, o czym wszyscy wiedzą. Siedziała obok swego partnera, a on takie rzeczy wygadywał.

Ratowniczka się w tobie obudziła. Jeśli on chce zupełnie innej kobiety, to dlaczego jest z twoją przyjaciółką? Nie wiemy wszystkiego. Nie wchodźmy w to. Ale jeśli chodzi o to, jak sobie radzić z dziadersami, to w obszarze społecznym trzeba ich piętnować.

Czyli co robić tak na co dzień?
Jeżeli ktoś przy nas mówi ohydny, seksistowski dowcip, możemy powiedzieć: to nie jest dla mnie śmieszne. Jeśli uważa, że mamy żyć inaczej, to wyrazić naszą niezgodę. Tylko kiedy cię słucham, to chcesz pewnie zmienić wszystkich dziadersów na feministów? Ale czy my mamy prawo zmieniać innych ludzi?

A nie mamy?

Jeżeli dziaders jest dziadersem, to jedyne, co możemy mu powiedzieć, to jak się czujemy, słuchając jego opinii. Ale zmienić jego poglądy? Wtedy on też ma prawo próbować zmieniać nasze. Może masz złość na siebie, a nie na tych dziadersów?

Chyba tak! Mam złość na siebie, że często nie mówię im, co czuję, tylko milczę albo uśmiecham się głupio.

Miałam podobnie. Też na różne rzeczy pozwalałam. Zobacz: przez tyle wieków kobiety nie miały praw, były zależne od mężczyzn, dlatego wciąż i one, i oni mają bardzo dużo dawnych przekonań, że coś powinniśmy, coś trzeba udowodnić, na coś musimy zasłużyć... Nazwę to starym syfem. Jeśli kobietom trudno z takich ról wyjść, to i mężczyznom też.

Będę ich bronić, przynajmniej tych, którzy próbują szerzej popatrzeć. Jesteśmy pierwszym pokoleniem, które uczy się żyć inaczej, budować inaczej związki. Jedni się w tym odnajdują lepiej, inni gorzej albo w ogóle się nie odnajdują. Uczymy się. My, kobiety, jesteśmy bardzo surowe: facet nie ma prawa tak mówić, nie ma prawa nie wiedzieć itd.

My także wielu rzeczy nie powinniśmy robić, więc ja tutaj zapraszam do spojrzenia na dziadersów i dziaderstwo tak po ludzku. Mają prawo nie wiedzieć różnych rzeczy.

Zgoda, mówmy. A jak się obrazi?

To jest trochę sprawdzian dziaderstwa. Ten pierwszej wody obrazi się na pewno. On uwielbia słuchać siebie, nienawidzi, gdy ktoś się z nim nie zgadza, krytykuje jego zachowanie, zwłaszcza kobieta. Niech się obraża, co ci do tego?

Znasz kobiety, które są dziadersami?

Oczywiście! Powiem więcej, każda z nas ma patriarchalnego dziada w sobie. Wszystkie uwagi na temat czyjegoś wyglądu, czy ktoś jest piękny, czy brzydki, pociągający, mało kobiecy, to jest dziaderstwo, niezależnie, jaka płeć je wypowiada. Jeśli nie będziemy tak komentować, oceniać innych, to dziaderstwa na świecie będzie mniej. Zacznijmy od siebie.